Bruno Langer, “Atomsko sklonište”

Bruno Langer je rođen 21. augusta 1949. u Rijeci. Pored Obradovića koji se može smatrati osnivačem i idejnim vođom, Langer je basista grupe i jedan od članova prve postave Atomskog skloništa. Da bismo o Atomskom Skloništu rekli sve bilo bi nam potrebno mnogo prostora. O njima se zna dovoljno, ali mislim da su ljubav prema muzici koju su svirali, istrajnost i neosvrtanje na kritike i kritičare definitivno obeležili njihovrad. Svi napadi kritičara, i rijetki koncerti nisu ni malo omeli publiku da Atomce zavole do neočekivanih razmjera. Serđo, Bruno i drugovi su to i zaslužili. Prije svega izuzetnom hard rock muzikom i iskrenom odanošću publici. Nastavili su žestoko, i nisu se puno obazirali ni na šta što bi ih moglo omesti na tom putu. Usredsredili su se na svoju muziku i svoj stil. Takav način rada donio im je vjernu publiku koja je ostala uz njih sve ove godine.

atomci slika

I – Umetnost vs. šund

Da li je pojavom kompjutera došlo do ekspanzije loših muzičara koji su koristili programe i semplove za snimanje svoje ionako minimalističke i prizemne muzike?

Upotrebom kompjutera samo su pojednostavljeni i ubrzani procesi „štancanja“ pjesama u studijima, pa tako danas i tzv. loši muzičari postaju produktivni, a o kvaliteti njihovih proizvoda krajnji sud dati će oni kojima je namijenjena, odnosno publika.

Da li je kompjuter ubio umetnički izraz u muzici i pojavom nabeđenih muzičara doneo šund na muzičko tržište?

Nije “kompjuter” ubio umjetnički izraz nego čovjek koji zloupotrebljava kompjuter u štancanju tzv. pjesama.

II – Analogno vs. digitalno

Da li kao muzičar možeš da čuješ razliku između analognog i digitalnog zvuka i da li misliš da tvoji slušaoci mogu isto da primete, posebno mlađi koji nisu imali prilike da slušaju ploče i trake?

Prenapuhana je ta priča o analognom i digitalnom jer pravi diskofili tvrde da nema do vinila jer on ima dušu, toplinu……. Mislim da je stvar ipak više u našoj glavi, jer teško tko može čuti tu razliku.

Koje su po tebi prednosti digitalnog zvuka u odnosu na analogni, ukoliko ih i ima, i da li misliš da je digitalan zapis muzike doneo boljitak u toj umetnosti?

Digitalni zapis je definitivno donio dobitak jer ono što čujemo u studiju kod finalnog mixa to se čuje i na nosaču zvuka, odnosno CD-u. Kod analognog zapisa uvijek smo brinuli da to što čujemo u studiju skoro nikad nije bilo na finalnom proizvodu, odnosno na vinilu. Razlog je bio taj što nakon tzv. rezanja ploče dolazi do izrade “majke” od koje se pak proizvode “sinovi” koji mogu odštancati maximalno 2.000 vinila svaki. I da ne nabrajam na kraju bi nestao onaj “druk” i zvučni spektar iz studija.

III – Snimanje na traku vs. snimanje na kompjuter

 Da li misliš da se pojavom programa za snimanje muzike smanjila potražnja „dobrih“ muzičara, s obzirom da je tako lako odsvirati i ponoviti ono što se pogreši, i da li misliš da sada svako može da bude studijski muzičar, bez obzira da li je kvalitetan instrumentalista (počevši od bubnjara svi instrumentalisti polako postaju višak) ili još gore vokal (danas svako može da peva)?

U toj pojavi još prije čak tridesetak godina prvi su počeli nestajati studijski bubnjari tako da je već tada u Engleskoj sindikat muzičara tražio način zaštite “čovjeka od stroja”! Taj problem nije prisutan samo u muzičkoj industriji nego manje više u svim “industrijama” pa ćemo u ne dalekoj budućnosti kao nezamjenjljive imati samo političare koji će upravljati master kompjuterom koji će upravljati i ljudima i robotima.

Koliko je moguće napraviti dobar snimak muzike kod kuće na računaru, ukoliko se setimo kakvi su se sve instrumenti, sprave, prostorije pa i sami muzičari nekada koristili za isto?

Mladi bendovi uglavnom rade na kućnim računalima i često mi dostavljaju te snimke i moram priznati da sam ugodno iznenađen što sve oni u toj “kućnoj radinosti” mogu proizvesti.

 IV – Sviranje vs. programiranje

Da li je elektronska muzika stvarno muzika, da li ona kao takva zapostavlja osnovnu karakteristiku te umetnosti koju upravo donosi svaki instrumentalista po svom osećaju, daru, sluhu pa na kraju i decenijama vežbe, učenja i živog izvođenja?

Elektronska muzika je muzika koja ima svoje sljedbenike i mislim da svaka generacija ima pravo na svoju muziku. Kad sam kao klinac prije 50 godina počeo svirati električnu gitaru tvrdili su da rocken rol nije muzika!

Koliko kompjuter može da zameni čoveka u muzici, da li uopšte „običan“ slušalac može da primeti koji je instrument na snimku uživo odsvira, a koji „otkucan“ na tastaturi računara?

Običan slušatelj teško to može razlikovati budući da svakim danom tehnologija sve više napreduje, pa je danas čak i nama muzičarima teško čuti razliku, no sve to što se snimi valja izvoditi i u živo, pa tada i običan slušatelj može čuti razliku, pod uvjetom da se negdje na bini ne nalazi skriveni kompjuter, nego isključivo instrumenti na kojima sviraju muzičari!

 V – Nosač zvuka vs. youtube

 Koliko je internet obezvredio cenu muzike i da li misliš da će autorska prava ikada biti ono što su nekad bila?

Zahvaljujući inetrnetu mlade generacije mogu slušati i vidjeti cjelokupni opus moje rock generacije, pa iz tih razloga na našim koncertima mladi pjevaju sa nama, a to je daleko veća vrijednost od visine honorara za autorska prava.

 Da li je „youtube“ publika isto kao i hiljade ljudi na koncertu, da li oni nose istu težinu sa svojom kritikom posle odslušanih nekoliko minuta tvog rada u odnosu na ljude koji te slušaju par sati na koncertu i osećaju tvoju energiju?

Naravno da nije isto jer ja sam prije svega za neposredni kontakt sa publikom, a to se može dogoditi samo na nastupima u živo ….. na koji dolazi i “youtube” publika.

VI – Plakati i mediji vs. društvene mreže

Da li danas uspešna reklamna kampanja može da se uradi bez plakata i štampanih medija?

Definitivno može. U zadnjih par godina rijetko tko me traži plakate benda već traže samo fotke veće rezolucije za objavu na internetu.  Početkom ove godine imali smo krasan koncert u Beču koji je bio reklamiran putem elektronskih medija, no dolaskom u Beč vidjeli smo i gomilu naših plakata što me je posebno oduševilo.

Da li reklama na društvenim mrežama garantuje tačan odziv one slušalačke publike koja je klikom na Going rekla da će prisustvivati koncertu?

Teško je odgovoriti na to pitanje jer ja sam ipak rocken roll dinosaurus.

VII – Borba za RnR

Da li je bend trenutno aktivan i šta nam novo sprema?

Bend je vrlo aktivan i spremamo čitav niz dobrih koncerata za ljubitelje starog dobrog RNR. Ukoliko ste pod ovim „što nam novo sprema“ mislili na novu album, otom potom!

 

Predrag Jovanović

Računajte na računare

Ostavite odgovor